Drgawki u kota nie są samodzielną chorobą, lecz objawem towarzyszącym różnym zaburzeniom. Nawet jednorazowy epizod wymaga konsultacji z lekarzem weterynarii.
Przyczyny drgawek
Drgawki u kotów mogą mieć cztery główne źródła:
- fizjologiczne epizody w czasie snu,
- choroby i uszkodzenia mózgu,
- zaburzenia metaboliczne,
- czynniki zewnętrzne (toksyczne, urazowe, stresowe).
Drgawki podczas snu W trakcie snu u kotów często występują mimowolne ruchy: drganie wąsów, powiek, mięśni łap, czasem towarzyszy temu cichsze pomrukiwanie. To normalne zjawisko. Po przebudzeniu drżenie ustępuje i nie wymaga leczenia. Jeśli jednak senne ruchy są gwałtowne – silne kopnięcia, wygięcie ciała lub intensywne konwulsje – warto zgłosić się do weterynarza.
Uszkodzenia mózgu i choroby neurologiczne Najczęstsze przyczyny neurologiczne to:
- kleszczowe zapalenie mózgu – problemy z koordynacją, gorączka, wymioty, biegunka, wycieki z oczu, zmiana zachowania;
- wścieklizna – poza drgawkami: agresja, porażenie tylnych kończyn, skurcze mięśni oddechowych;
- wodogłowie (u kociąt) – powiększona czaszka;
- niedotlenienie (hipoksja) – nasilone i coraz dłuższe napady;
- guz mózgu – w zaawansowanym stadium kot kręci się bez celu, potyka o przedmioty;
- niedobór witaminy B1 – osłabienie funkcji mózgu, silne drżenia kończyn;
- padaczka – może być wrodzona lub nabyta (urazy, porażenie prądem, zatrucia);
- urazy głowy – utrata świadomości, wymioty, drżenia gałek ocznych.
Czynniki zewnętrzne i stres U wrażliwych kotów drgawki mogą być wywołane stresem: kąpiel, nowy zwierzak w domu, silne przestraszenie. U kotek w rui stres związany z brakiem partnera także może indukować napady. W ciąży drgawki mogą wynikać z niedoborów mikroelementów (K, Ca, Mg) lub z anemii – wtedy futro i błony śluzowe są blade.
U starszych kotów napady zdarzają się na skutek degeneracyjnych zmian związanych ze starzeniem i mogą poprzedzać zgon.
Zaburzenia metaboliczne i zatrucia Częste przyczyny metaboliczne to:
- niewydolność nerek (infekcje, zapalenia),
- zatrucia pokarmowe, chemikalia, leki – objawy: osłabienie, zmiana źrenic, zaburzenia koordynacji, wymioty, biegunka,
- skrajne wychłodzenie.
Ryzyko i powikłania Długotrwały lub ciężki napad jest niebezpieczny – może prowadzić do:
- obrzęku mózgu,
- uszkodzeń układu nerwowego,
- naderwań mięśni wewnętrznych. W skrajnych przypadkach drgawki zagrażają życiu, dlatego wymagają szybkiej oceny weterynaryjnej.
Objawy napadu Weterynarze rozróżniają formy:
- konwulsje – kot przytomny, silne skurcze pojedynczych mięśni lub grup mięśni;
- toniczne – zwężenie ciała, utrata przytomności;
- kloniczne – powtarzające się drobne drżenia mięśni w równych odstępach.
Przed napadem kot może być niespokojny, agresywny lub przeciwnie – apatyczny. W czasie napadu często wydaje głośne dźwięki, może wystąpić utrata funkcji kończyn, wpatrywanie się „w dal”, mimowolne oddawanie moczu i kału, wymioty, ślinotok. Kot nie reaguje na wołanie właściciela.
Pierwsza pomoc przy drgawkach Działaj szybko, ale rozważnie:
- Usuń źródło zagrożenia, jeśli to oczywiste (prąd, toksyny, chłód, stres).
- Nie podnoś gwałtownie kota – ostrożnie przenieś go obiema rękami na równą, zabezpieczoną powierzchnię (czysta tkanina, ręcznik, twarda poduszka, owinąć w koc można dla ochrony), pilnując drożności dróg oddechowych.
- Zapewnij dopływ świeżego powietrza – uchyl okno.
- Unikaj wkładania palców do pyska – nie próbuj rozginać szczęk; kot podczas drgawek nie połyka języka.
- Nie podawaj leków doustnie w trakcie napadu – ryzyko zadławienia.
Doraźnie niektórzy weterynarze dopuszczają jedną kroplę (uwaga: stosować tylko po konsultacji) korwalolu na język jako środek uspokajający, lecz podanie czegokolwiek bez porady weterynarza jest ryzykowne.
Postępowanie po ustaniu napadu Gdy kot dojdzie do siebie:
- obchodź się z nim spokojnie i cicho,
- zaproponuj wodę (małymi porcjami),
- nie zmuszaj do jedzenia przez kilka godzin – jeśli sam chce, można pozwolić.
Czego nie robić
- Nie zostawiaj chorego na krawędzi stołu czy łóżka.
- Przy podnoszeniu załóż rękawice – kot może zadrasnąć z powodu bólu lub strachu.
- Nie próbuj na siłę leczyć doustnie ani wyciągać rzeczy z pyszczka w trakcie drgawek.
Kiedy jechać do weterynarza Natychmiast lub w trybie pilnym, jeśli:
- pojedynczy napad trwał dłużej niż 5 minut,
- napady powtarzają się okresowo.
Badania diagnostyczne W klinice lekarz będzie ustalał przyczynę napadów. Właściciel powinien obserwować i przekazać informacje:
- które grupy mięśni były zaangażowane,
- czy kot tracił przytomność,
- jak długo trwał napad,
- czy występowały objawy towarzyszące (wymioty, biegunka, ślinotok, zmiany źrenic),
- jakie środowiskowe czynniki (dostęp do toksyn, leki, urazy) mogły mieć miejsce.
Dalsze badania zwykle obejmują badania krwi (morfologia, biochemia: funkcje nerek, elektrolity, poziom glukozy, poziom witamin), badanie moczu, testy na toksyny, badania obrazowe (RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz badanie neurologiczne. W razie podejrzenia chorób zakaźnych wykonuje się odpowiednie testy serologiczne.
